Den weled. Heer, Dr. J. Hemelrijk, Rurhotel Tesserete bij Lugano Suisse
Max Amstelkade 180
Woensdag 31 mei 1939
Beste grote vriend Jaap,
Je begrijpt zeker niet waarom ik niet eerder schreef – maar geloof me ik begrijp ’t zelf evenmin.
Ettelijke keren ben ik begonnen aan brieven maar die waren problematiek en verwarrend en dat wou ik je niet aandoen, want hoe meer ik theoretiseer hoe slechter ik schilder. en omdat m’n natuur neigt naar ’t probleem en naar literair geteoretiseer praat ik minder over m’n werk – en ik schilder beter – beter dat wil zeggen – vooral een voller en een rijper kleur.
Het gaat vooruit! Nu weer na de drukte van de Prix. Je hebt gelijk gehad- de Prix ligt naast m´n evolutie – niet in de lijn. Ik mag mijn handen in elkaar knijpen dat het noodlot mij de zilveren heeft gegeven en niet de gouden. Ik zou 3 jaar aan de leiband hebben gelopen – 3 van de beste jaren in de ontwikkelingsgang van een jong kunstenaar.
Wat goed is en wat slecht is in m’n werk controleert zich nu in m’n stillevens van de laatste tijd scherper – Ze staan op een rijtje in m’n atelier. Het stilleven met de bloemkool, appels, citroenen en de rode fond (1) het stilleven met de siervruchten in een interieur van vieux roze op een zwarte tafel (2), de siervruchten op een matten stoel voor ’t venster (3), gele appels en citroenen op fel gele stoelen (4) (geel!) en tenslotte het laatste waar ik nog mee bezig ben de rode tafel – en de gele vruchten en het zwart (5).
Dit zijn enkele indrukken – deze krabbels zijn te summier om voldoende te zien. Maar ’t is niet voor de details. Misschien kun je eraan zien hoe telkens de compositie zich heeft verbeterd, vereenvoudigd en kloeker is geworden.
Het tweede stileeven is bij Pulchri geexposeerd.
Geen te goede critiek hierbij! Over ’t licht gesproken. Hang ’t eens naast Weyand! Hoe doet ’t dan!
Er tusschen door zijn 2 landschappen ontstaan die niet Fransch maar Hollandsch in z’n ‘couleur locale’ en iets hebben waarop verder is door te gaan.
De dag voor Hemelvaartsdag kwam ik op weg naar Nijenrode voor een concert van Huberman langs de Loosdrechtsche plassen.
Ploseling kwam er een dreigende onweerswolk aanzetten over de plassen recht op me aan.
Prachtig. Een loodzwaar blauwgrijs wolk tegen een geelachtige lucht over een pijnlijke rimpelig water – waarin ‘kitscherig’ 3 roodwitblauwe vlaggetjes wapperden. Grandioos.
Het heele concert maakte die indruk tot een schilderij en ik had ’t maar op te schrijven op twee doeken – de dreiging en de opklaring.
Een van deze landschappen heb ik voor jouw bestemd… omdat er thuis op de Spar die Colnot nog hangt – van ’t zelfde onderwerp. Ik zou eens willen zien hoe die elkaar verdragen.
Er tusschen door naakt geschilderd en proberen te studeren met geen enkel resultaat. Ik bereik niets langs cerebrale weg. Ik moet gedreven worden. De sfeer van de Akademie werkt tegen. Toch ga ik er heen. Studeren is een noodzakelijke discipline oefening.
Het komt op ’t meesterschap aan.
De laatste tijd geeft luisteren naar muziek mij een ontzaggelijke stimulans.
Rachmaninoff bv en ook Mengelberg. Die indrukken deel ik met Jan. En ik sta in bewondering voor z’n verrassend heldere kijk als is voor hem het kunstenaarschap de melodie en het gekunde (meesterschap) het t[h]ema – voor mij vaak andersom – maar dat komt omdat ik zelf bezig ben, en dat is dan goed zo dat verschil van uitgangspunt.
Ik luister met plezier en met aandacht naar Jans opmerkingen die zeer de moeite waard zijn.
Met Pinksteren was ik op de ‘Spar’. Ik had een sterke neiging om naar je toe te komen daar in Tesserete voor de laatste weken dat je er nog bent. Wanneer kom je terug?
We waren alleen in gedachten bij je en luisterden naar de 3e van Beethoven op Jans verjaardag!
Er komt een meisje in m’n atelier werken als ik naar de akademie ben. Ze heeft talent.
Als ze me aanraakt droom ik en voel ik me groeien. Er was een tekort op dat punt.
Ik ben er erg dankbaar voor. Ze heet Claartje van Dien en is heel mooi! – Ze laat je groeien!
Veel liefs en erge hartelijke groeten en beste wenschen
Je Max.
