Den Weled Dr. J. Hemelrijk, “De Spar”, Bergen (Noord Holland)
[poststempel 9.IV.37]
Beste Jaap,
Je bent misschien verwonderd dat ik niet schreef. En eigenlijk zo afwezig was in Bergen. Maar allerlei problemen van erge intieme aard hielden me bezig. Moeilijkheden die op ’n afstand gemakkelijk kunnen worden opgelost. Maar zit je er midden in ’t neemt de proporties aan als of ze beslissend over leven en dood.
Als je van iemand houdt – echt intens – dan breekt ’t een zeker eenzaamheidsgevoel even – maar dat is dan ook alles.
Nu zijn schilders zo. Waar ze van houden daar werken ze mee. En ik werkte intens. Een heel slecht schilderij was nodig voor die tekeningen van ’t meisjeskopje dat je in Winterswijk zag ontstonden. Toen had ik ’t vast – er zijn ettelijke teekeningen ontstaan en hoe meer ik werkte, des te meer drong ik al tekenende door in ’t leven van de tekening – en ik werd hoe langer hoe verder van d’r verwijderd.
Ik kon er niets aan doen. ’t Was een afgrijselijk dualisme. Je hebt ’t goed gezegd in Winterswijk: “Je kiest niet uit. Je wordt uitgekozen.” En je hebt te voegen als een willig dienaar of je wilt of niet.
Dat dualisme was er al in Winterswijk. Ik voelde de waarheid van je gedachten vlak voor de Paaschvakantie kwam de uitbarsting in een geweldige scène.
Nu is ’t voorbij, voilà, maar in Bergen liep ik wat versuft rond.
Ik schrijf je even deze onbeduidende confidentie omdat ik besef dat ik nog al naar werkte op de buitenwereld. En heusch niet alleen op Fré Cohen. Die er met al d’r “verdrängte sexualität” ’t meest toegankelijk voor was.
Ik hoop dat je me begrijpt. En deze domme verontschuldiging neemt voor wat ze is. ’t Is voorbij en ’t heeft me opgelucht.
–
In Den Haag sprak ik Kleykamp. Hij zag dat werk van me. ’t Italiaanse landschap. De It. man met die gekrulde haren. Dat zelfportret (en dat meisjes kopje en een nieuwe tekening). Je zag die eerste 4 in Winterswijk. Hij wilde een tentoonstelling van m’n werk, sprak er zelfs warm over. Maar ik moest F 100,- geven voor drukkosten postzegels enz. en alle onvoorziene zaken in dien aard.
Hij zei dat ’t erg goedkoop was, omdat in de meeste gevallen de N.V. Kleykamp even F 400,- tot F 500,- hebben moest. Maar hij wilde een tentoonstelling van m’n werk daar mogelijk maken, omdat ’t werk hem sympathiek was.
Wat denk jij er van? Nogal pretenties hè – Max exposeert bij Kleykamp?
Hij had in ’t najaar ‘kleine zaaltjes’ voor me vrij. Ik zou een 40 stuks kunnen exposeren. (Wat teekeningen inbegrepen) en dan teekeningen los in portefeuille.
Wat denk je er van? Een goede kans – misschien toch beter nog even te wachten.
Ik heb eigenlijk niets geen haast. Ik zal maar stilletjes door werken, ik heb nog een aantal schilderijen te maken die er op wachten maar geschilderd te worden.
Ik zal met Kleykamp kontakt blijven houden maar me nog aan geen tijd binden.
O ja dat schilderij dat zou komen in Bergen!
Ik sprak Dr v Esso. Ik laat ’t bij hem brengen. Een prachtig harmonies interieur. ’t Hing erg goed. Misschien blijft ’t er. En koopt hij het. Een kansje.
Maar ’t fijnste is dat ’t zo goed hangt. Dat is toch wel een veilige gedachte iets van je goed te hebben ondergebracht. Er komt van Pulchri een stilleven voor je na. Na de tentoonstelling. Na 30 Mei.
Dag tot schrijf en tot ziens
Hartelijke veel liefs voor allen
je Max
